Het antwoord zal je tegenvallen. Een groot deel van onze beslissingen wordt niet aangestuurd door het bewustzijn, maar door onbewuste systemen van ons lichaam en zelfs door onze darmflora. Dat had je niet gedacht, wel?

Oergezond-gezondheidsdeskundige

De mens is geprogrammeerd om alles te doen wat nodig is om te overleven. Onze genen reageren op de levensomstandigheden; als er weinig te eten is, worden de overlevingsgenen aangezet om te kunnen overleven. Je gaat op zoek naar zoet en vet eten om te kunnen overleven. Dat doe je niet bewust, dat doet je lichaam helemaal onbewust. Ten tijde van overvloed is de noodzaak om te overleven minder groot. Maar als er gevaar dreigt, zal er een stressreactie in gang gezet worden. En dan begint het feest.

Als je in gevaar bent, heeft je lichaam glucose nodig om te kunnen rennen. Je krijgt dan automatisch trek in zoetigheid, als je dat niet eet, maakt je lichaam zelf glucose. Hoe handig is het om tijdens het rennen voor de beer even te pauzeren om wat te eten? Waarschijnlijk weet je al dat het zo werkt. (Die onweerstaanbare trek in chocola na dat vervelende telefoongesprek met je schoonmoeder?)

Niet alleen stress beïnvloedt je eetgedrag, was het maar waar. We weten inmiddels dat je darmflora voor een groot deel bepaalt wat jij op je bord legt. De bacteriën in je buik zijn namelijk nogal kieskeurig wat eten betreft, net zoals jouw kinderen, maar daar houdt de vergelijking dan ook wel op. De bacteriën willen namelijk alleen eten waarvan ze groeien, in tegenstelling tot jouw nageslacht (die kiezen vooral wat ze lekker vinden).

Oergezond-boekenEr zijn bacteriën die zo gek zijn op kaas dat ze jou ertoe aanzetten om veel kaas te eten. Andere beestjes doen zich tegoed aan vlees, knappe jongen die dan vegetariër wordt. Raar eigenlijk, je denkt dat je gewoon ergens gek op bent, maar dan blijkt je darmflora aan het roer te zitten. Hoezo vrije keuze? (Er is ook goed nieuws, als je anders gaat eten verandert je darmflora vanzelf.)

En nee, je bent niet gewoon gek op brood, het is een soort verslaving. Ook hier is er weer een onbewust mechanisme aan het werk. Je bent dus gek op brood omdat je lichaam erom vraagt! Ik kan je vertellen dat ik in de afgelopen twintig jaar heel wat cliënten van een ‘broodverslaving’ heb weten te bevrijden. Want er waren er nogal wat die bijna misselijk werden van de gedachte dat ze een paar weken geen brood mochten eten. Nou ja, mochten, ik adviseerde mensen met darmklachten om een maand geen brood te eten, met de achterliggende gedachte dat ze na die vier weken geen brood meer zouden willen eten. En echt, dat werkte in de regel geweldig, want als je eenmaal ‘afgekickt’ bent, weet je wat brood met je darmen doet. (En dat bleek over het algemeen niet veel goeds te zijn.)

Het is natuurlijk geen echte verslaving, maar het lijkt er wel op. We vermoeden dat dit fenomeen ontstaat door een gebrekkige vertering van gluten waarbij stofjes vrijkomen die je een lekker gevoel geven. En dan wil je meer, veel meer. Hoezo vrije keuze?

Hoe zit dat dan met bewegen? Kies je er bewust voor om lekker te gaan sporten, of hijs je jezelf met gepaste tegenzin van de bank? Voor wie zin heeft in bewegen heb ik goed nieuws. Bewegingsdrang, ofwel graag gaan sporten, is een goed teken. Je bent gezond! Een gezond mens wil namelijk bewegen en heeft er zelfs behoefte aan!

Wie zichzelf van de bank moet hijsen, of zelfs helemaal niet in beweging komt, heeft te weinig energie om te bewegen. Je staat als het ware in de spaarstand, je lichaam wil geen energie verspillen aan bewegen als er ergens een ontsteking is. Je immuunsysteem staat altijd vooraan als er brandstof uitgedeeld wordt. Daardoor zullen je spieren moeten inleveren. Ook bij beweging heb je dus geen vrije keuze.

Ik besef me dat het aantrekkelijk lijkt om je achter dit soort informatie te verschuilen. Alsof je geen verantwoordelijkheid meer hebt voor je eigen keuzes. Je hoeft je niet meer schuldig te voelen als je erg je best doet, en het niet lukt. Wanneer je weet waarom je verkeerde keuzes maakt, wordt het makkelijker om ze te veranderen. Mensen maken geen verkeerde keuzes vanuit desinteresse, domheid of luiheid, er speelt wel degelijk meer mee! En als je daar als diëtist of personal trainer rekening mee houdt, krijg je meer begrip voor mensen die van alles proberen, maar bij wie het allemaal niet lukt.

Wil je meer weten over de werking van je lichaam? Schrijf je dan in voor de lezing ‘Oergezond, waarom zij wel en ik niet’ 

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho Neuro Immunologie